Patlamadan Korunma Dokümanı (PKD) ve ATEX Çözümleri
Endüstriyel tesislerdeki en büyük görünmez tehlike, yanıcı gazların, buharların veya tozların oluşturduğu patlayıcı ortamlardır. Patlamadan Korunma Dokümanı (PKD), bu tehlikelerin felakete dönüşmesini engellemek amacıyla hazırlanan, matematiksel hesaplamalara ve mühendislik analizlerine dayanan hayati bir rapordur.
Bir OSGB olarak; 6331 sayılı Kanun’a dayanan “Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması” ve güncel TS EN 60079 standartlarına göre işletmenizin ATEX haritasını çıkarıyoruz. Sadece yasal bir zorunluluğu yerine getirmekle kalmıyor, işletmenizi ve çalışanlarınızı olası bir patlama riskine karşı koruma altına alıyoruz.
Yasal riskleri şansa bırakmayın. Uzmanlarımızdan Hızlı Fiyat Teklifi Almak İçin Tıklayın.
PKD Raporu Kapsamı ve Teknik İçeriği
Patlamadan Korunma Dokümanı (PKD); işyerinde patlayıcı ortam oluşma ihtimali bulunan bölgelerin belirlendiği, bu bölgelerin sınıflandırıldığı (Zone Hesabı) ve alınması gereken teknik önlemlerin belirlendiği teknik bir dosyadır.
Bu belge, bir risk değerlendirmesinin çok ötesindedir; kimyasal maddelerin parlama noktalarından havalandırma debilerine kadar detaylı mühendislik hesapları içerir.
Patlamadan Korunma Dokümanı Zorunlu Olan Sektörler
Yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı kimyasalların üretildiği, depolandığı veya kullanıldığı tüm işyerleri bu belgeyi hazırlatmakla yükümlüdür.
Risk Altındaki Başlıca Sektörler:
-
Akaryakıt ve LPG İstasyonları
-
Boya ve Vernik Üretim Tesisleri / Boyahaneler
-
Kimya ve İlaç Fabrikaları
-
Un, Şeker ve Yem Fabrikaları (Toz Patlaması Riski)
-
Mobilya ve Marangoz Atölyeleri (Ahşap Tozu Riski)
-
Doğalgaz Dolum Tesisleri ve Kazan Daireleri
PKD Hazırlama Süreci ve Zone (Bölge) Sınıflandırması
Bir OSGB uzman mühendis kadrosu, PKD sürecini 4 temel adımda yönetir. Bu süreçte 2025 yılı güncel EN 60079-10-1 (Gazlar için) ve EN 60079-10-2 (Tozlar için) standartları referans alınır.
1. Kimyasal Risk Analizi ve MSDS İncelemesi
İşyerinde kullanılan tüm yanıcı kimyasalların Güvenlik Bilgi Formları (MSDS) incelenir. Parlama noktası, kaynama noktası ve patlama limitleri (LEL/UEL) belirlenir.
2. Patlayıcı Ortamların Belirlenmesi (Zone Hesabı)
Patlayıcı ortamın oluşma sıklığına ve süresine göre alanlar “Tehlikeli Bölge” olarak sınıflandırılır:
-
Gaz ve Buharlar İçin:
-
Bölge 0 (Zone 0): Patlayıcı ortamın sürekli veya uzun süre bulunduğu alanlar (Örn: Tank içleri).
-
Bölge 1 (Zone 1): Normal çalışmada patlayıcı ortamın ara sıra oluşabileceği alanlar (Örn: Dolum ağızları).
-
Bölge 2 (Zone 2): Patlayıcı ortamın oluşma ihtimalinin zayıf olduğu veya kısa sürdüğü alanlar.
-
-
Tozlar İçin:
-
Bölge 20, 21 ve 22 olarak sınıflandırılır.
-
3. Tutuşturucu Kaynakların Tespiti
Statik elektrik, sıcak yüzeyler, mekanik kıvılcımlar ve elektrikli ekipmanlar analiz edilir. Bölge sınıflandırmasına göre ekipmanların (Ex-Proof) uygunluğu denetlenir.
4. Teknik Önlemler ve Raporlama
Havalandırma hesaplamaları yapılarak patlayıcı gazın veya tozun ortamdan nasıl tahliye edileceği belirlenir ve sonuç raporu oluşturulur.
PKD Olmazsa Ne Olur? Cezalar ve Riskler
Patlamadan Korunma Dokümanı’nın eksikliği, iş müfettişleri denetimlerinde “İşin Durdurulması” sebeplerinden biri olarak kabul edilebilir. Ayrıca olası bir iş kazasında veya yangında, bu belgenin yokluğu işveren açısından “bilinçli taksir” düzeyinde ağır hukuki sorumluluklar doğurur.
Bir OSGB ile Güvenli ve Mevzuata Uygun Çözüm
PKD hazırlamak, basit bir evrak işi değil; İSG Uzmanlığı, Kimya ve Elektrik Mühendisliği disiplinlerinin birleştiği bir süreçtir. Bir OSGB olarak, sahadaki gerçek ölçümlerle ve bilimsel hesaplamalarla işletmenize özel dokümanı hazırlıyoruz.
Hizmetlerimiz:
-
Mevcut PKD’nin revizyonu ve güncellenmesi.
-
Ex-Proof ekipman uygunluk denetimi.
-
Patlamadan korunma eğitimleri.
-
Statik elektrik ölçümü ve topraklama kontrolü takibi.
İşletmenizi görünmez tehlikelere karşı korumak ve yasal süreçlerinizi eksiksiz tamamlamak için bizimle iletişime geçin.
Uzman Notu: Toz patlamaları (un, ahşap, metal tozu) sanayide en sık gözden kaçan risklerden biridir. İşyerinizde toz birikimi varsa, mutlaka PKD kapsamında değerlendirilmelidir.
⚠️ İşletmenizi Riske Atmayın, PKD Raporunuzu Uzmanlara Bırakın
Türkiye’nin her yerindeki tesisleriniz için ATEX sertifikalı mühendislerimizden teklif alın, yasal süreçlerinizi eksiksiz tamamlayalım.
Sıkça Sorulan Sorular
Patlamadan Korunma Dokümanı kaç yılda bir yenilenir?
Yönetmeliğe göre; işyerinde değişiklik (yeni makine eklenmesi, kimyasal değişimi, bina yapısında değişiklik vb.) olmadığı sürece dokümanın belirli bir geçerlilik süresi yoktur. Ancak risk değerlendirmesi yenileme periyotlarına paralel olarak (Çok Tehlikeli sınıfta 2 yılda bir) gözden geçirilmesi önerilir.
Bu dokümanı kim hazırlar?
Patlamadan Korunma Dokümanı, konu hakkında özel eğitim almış, tercihen ATEX sertifikasına sahip İş Güvenliği Uzmanları veya Mühendisler tarafından hazırlanmalıdır.