İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri
Title
Domuz Gribi Nedir?
Domuz gribi domuzlarda grip hastalığına neden olan ve A tipi influenza virüsünün neden olduğu bir hastalıktır. Hastalık domuz sürülerinde düzenli olarak çok sayıda domuzu etkilemesine rağmen çok az domuzun ölümüne neden olur.
İnsanlardaki domuz gribi nedir?
Domuz gribi virüsleri normalde insanları etkilemez. Ama nadiren, domuzlara temas eden insanlarda hastalık ortaya çıkarabilirler ve bu hastalık insandan insana bulaşabilir. İnsanlarda ortaya çıkan bu hastalığa domuz gribi denmesinin nedeni 2009 yılındaki salgındır. Meksika’dan başlayan bu salgın ilk olarak domuz çiftliği çalışanlarında ortaya çıkmış ve sonra hızla insandan insana da bulaşarak tüm dünyaya yayılmıştır. Aslında bu hastalığa neden olan influenza A virüsünün alt tipi H1N1’dir. Yani hastalığa mutlaka bir isim verilecekse, domuz gribi yerine H1N1 gribi denmesi aslında daha uygundur. Ülkemizde yaygın olarak mevsimsel grip yapan
influenza A virüsünün alt tipi ise H3N2’dir.
Domuz gribini tehlikeli kılan şey nedir?
Domuzlar hem domuz, hem kuş, hem de insan grip virüslerine karşı hassastır. Yani bu üç farklı türden gelen virüslerle aynı anda hasta olabilirler. Bu sayede bu üç farklı türden gelen virüslerin genleri karışarak yeni bir virüs alt tipi ortaya çıkabilir. Bu virüs yeni olacağı için insan bağışıklık sistemi için de yeni olacaktır. Bu yüzden hastalık çok hızlı yayılabilir, çok daha fazla kişiyi yatağa düşürebilir ve çok daha fazla kişiyi öldürebilir. Virüsün yeni olmasından dolayı grip aşıları da bu yeni virüse etki etmeyecektir. 2009 domuz gribi salgınının bu kadar etkili olmasının nedeni de budur.
Şu an dolaşımda olan domuz gribi tehlikeli midir?
2009’da ortaya çıkan domuz gribi tipi, artık insan bağışıklık sistemi tarafından tanındığı için, sonraki yıllarda normal sayıda insanı etkilemiştir ve halen de etkilemeye devam etmektedir. Bu yüzden şu an tüm dünyada ve ülkemizde hastalık yapan domuz gribi virüsü, yani H1N1, artık mevsimsel grip virüslerinin arasında sayılmakta ve ciddiyeti mevsimsel griple bir tutulmaktadır.
“Domuz gribi salgını” ya da “domuz gribinden ölüm” haberleri ne kadar ciddiye alınmalıdır?
Grip salgınları ülkemizde ve tüm dünyada düzenli olarak izlenmekte ve laboratuvarlarda analizleri yapılmaktadır. Bu yüzden, eğer dolaşımda riskli bir grip virüsü varsa, bunu bilebilecek olanlar yalnızca resmi sağlık kurumlarıdır. Ulusal ya da uluslararası resmi sağlık kurumlarından bir açıklama yapılmadığı sürece griple ilgili haberler ciddiye alınmamalıdır.
Domuz gribi için riskli meslekler nelerdir?
Domuzlarda ortaya çıkan gribin bulaşması açısından riskli meslekler domuz çiftlikleri ya da hayvan fuarları çalışanları sayılabilir. Dolaşımdaki domuz gribi için riskli meslekler ise mevsimsel grip ile aynıdır. Bunlar, başta sağlık çalışanları olmak üzere, toplumsal temas sıklığının yüksek olduğu ya da açık ofis çalışılan tüm mesleklerdir.
Domuz gribinin ciddi seyredebileceği riskli gruplar nelerdir?
Belli gruptaki kişilerde hastalık daha ciddi seyredebilmektedir. Mevsimsel grip için riskli olan gruplar domuz gribi için de risklidir. Bunlar 65 yaş ve üzeri ile 2 yaş ve altı kişiler; 6 ay- 18 yaş arasında olup uzun süre aspirin kullanması gerekenler; şeker hastalığı dahil herhangi bir metabolik hastalığı olanlar; astım dahil kronik solunum yolu hastalığı olanlar; kronik böbrek hastalığı olanlar; kronik kalp ve damar sistemi hastalığı olanlar; bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler (kronik kan hastalığı olanlar, kanser hastaları, immunsupresif ilaç kullananlar, HIV/AIDS hastaları); huzurevi, bakımevi vb. ortamlarda yaşayanlar; aşırı kilolu olanlar; gebeler.
Domuz gribinin tedavisi nedir?
Mevsimsel griple aynıdır. Dinlenme, bol su içme, sağlıklı beslenme. Olağan dışı tıbbi durumlar dışında antibiyotiklerin tedavide yeri yoktur ve buna da hekim karar verebilir.
Domuz gribinden nasıl korunulur?
Korunma önlemleri mevsimsel griple aynıdır. Yayılmayı ve bulaşmayı azaltacak asıl şey, gripli kişinin davranışlarıdır. Öksürür ya da hapşırırken mutlaka bir mendille ağzını ve burnunu kapatması, hatta hastayken basit bir solunum maskesi kullanması çok önemlidir. Çünkü hastalık asıl olarak solunum damlacıklarının içindeki virüslerle bulaşır. Eğer bu virüsler ortama dağılmış ve yapışmışsa, hasta olmayan kişiler doğrudan soluyarak ya da eşyalara yapışmış virüslere dokunan ellerini ağızlarına ve burunlarına değdirerek virüsü alabilirler. Hasta olmayan kişiler için yapılacaklar ise, gripli kişiyle teması azaltmak ve özellikle ellerin temizliğine dikkat etmektir.